SON DAKİKA
Hava Durumu

Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS)

Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS), 1992'de Kopenhag'da kurulan bir hükümetlerarası örgüttür. Üye ülkeler, bölgesel kimlik, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında işbirliği yapar. Rusya, 2022'de üyelikten çıkarıldı. CBSS, çevre ve insan ticaretiyle mücadele projelerine öncülük ediyor.

Haber Giriş Tarihi: 27.02.2024 14:27
Haber Güncellenme Tarihi: 27.02.2024 14:37
Kaynak: Haber Merkezi
www.jeopolitikhaber.com
Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS)

Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS)

1. Genel Bilgi

CBSS Nedir?
Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS), Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle Baltık Denizi çevresinde ortaya çıkan jeopolitik değişimlere yanıt vermek ve bölgesel işbirliğini güçlendirmek amacıyla 5-6 Mart 1992’de Kopenhag’da kurulan hükümetlerarası bir örgüttür. CBSS, bölgesel kimlik, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınma gibi üç ana öncelik alanında çalışır. Konsey, Estonya, Letonya, Litvanya, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Almanya, Polonya ve Avrupa Komisyonu’ndan oluşan 11 üyeye sahiptir. Rusya, 2022’de Ukrayna’nın işgali nedeniyle üyelikten çıkarılmış, Belarus’un gözlemci statüsü de aynı nedenle askıya alınmıştır. CBSS, Baltık Denizi bölgesinde ekonomik, çevresel ve sosyal işbirliğini teşvik ederek bölgesel istikrarı desteklemeyi amaçlar.

Kuruluş Tarihi:
CBSS, 5-6 Mart 1992’de, bölgenin dışişleri bakanlarının Kopenhag’daki toplantısında kurulmuştur. Kurucu üyeler arasında Hans-Dietrich Genscher (Almanya), Uffe Ellemann-Jensen (Danimarka), Thorvald Stoltenberg (Norveç) ve Lennart Meri (Estonya) gibi isimler yer almıştır. Örgüt, Soğuk Savaş sonrası yeni bölgesel dinamiklere yanıt olarak şekillenmiştir.

Merkez:
CBSS’nin Daimi Uluslararası Sekreterya merkezi, 1998’den beri Stockholm, İsveç’te bulunmaktadır. Temmuz 2020’den itibaren Sekreterya, Momma Reenstiernas Sarayı’nda faaliyet göstermektedir.

2. Amaç ve Görevler

Ana Amaç:
CBSS, Baltık Denizi bölgesinde hükümetlerarası işbirliğini güçlendirerek bölgesel kimliği geliştirmeyi, güvenliği artırmayı ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamayı hedefler. Örgüt, çevre, ekonomi, eğitim, kültür, gençlik katılımı ve insan ticaretiyle mücadele gibi konuları ele alarak bölgesel istikrarı destekler.

Temel Görevler:

  • Bölgesel Kimlik: Ortak tarih ve kültürel bağları güçlendirir.
  • Güvenlik ve Emniyet: Sivil güvenlik ve insan ticaretiyle mücadele projelerini destekler.
  • Sürdürülebilir Kalkınma: Çevre koruma ve sürdürülebilir deniz ekonomisi projelerini teşvik eder.
  • Eğitim ve İşgücü: Eğitim programları ve işgücü hareketliliğini geliştirir.
  • Bölgesel İşbirliği: Diğer bölgesel örgütlerle koordinasyonu sağlar.

3. Üye Ülkeler ve Gözlemciler

Üye Ülkeler:
CBSS, 10 üye ülke (Estonya, Letonya, Litvanya, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Almanya, Polonya) ve Avrupa Komisyonu’ndan oluşur. Rusya, 2022’de Ukrayna’nın işgali nedeniyle üyelikten çıkarılmıştır. Norveç ve İzlanda’nın Baltık Denizi’ne kıyısı olmamasına rağmen, bölgesel işbirliğine katkıları nedeniyle üyedir.

Gözlemciler:
CBSS’nin resmi gözlemci statüsü bulunmamaktadır. Belarus, 2022’ye kadar gözlemci statüsündeydi, ancak Ukrayna’daki savaş nedeniyle bu statü askıya alınmıştır.

Üyelik Kriterleri:
Üyelik, Baltık Denizi bölgesinde yer alan veya bölgeye ekonomik ve siyasi katkı sağlayan ülkelere açıktır. Yeni üyeler, mevcut üyelerin oy birliğiyle kabul edilir.

4. Organizasyon Yapısı

Yönetim:
CBSS’nin en yüksek organı, yılda bir toplanan Dışişleri Bakanları Konferansı’dır. Konsey Başkanlığı, üye ülkeler arasında her yıl (1 Temmuz-30 Haziran) dönüşümlü olarak değişir. Avrupa Komisyonu, başkanlık yapmaz. Kıdemli Yetkililer Komitesi (CSO), dışişleri bakanlıklarının temsilcilerinden oluşur ve konseyin ana karar alma organıdır.

Çalışma Şekli:
CBSS, uzman grupları ve görev güçleri aracılığıyla çalışır. Sekreterya, Stockholm’den teknik ve organizasyonel destek sağlar. CSO, uzman gruplarının çalışmalarını izler ve bölgesel projeleri koordine eder.

Finansman:
CBSS’nin bütçesi, üye ülkelerin katkılarıyla finanse edilir. Sekreterya, Stockholm’deki faaliyetlerini üye devletlerin fonlarıyla sürdürür.

5. Yetkiler ve Sınırlamalar

Yetkiler:

  • Politika Koordinasyonu: Bölgesel projeleri ve politikaları uyumlaştırır.
  • Proje Geliştirme: Çevre, eğitim ve güvenlik projelerini finanse eder.
  • Bölgesel Diyalog: Üye ülkeler arasında diyalog platformu sağlar.

Sınırlamalar:

  • Kararları bağlayıcı değildir; uygulama üye ülkelerin isteğine bağlıdır.
  • Rusya’nın 2022’deki çıkarılması, bölgesel işbirliğini sınırlamıştır.
  • Finansman eksikliği, büyük ölçekli projeleri zorlaştırır.

6. Faaliyetler ve Çalışma Alanları

Çevresel Çalışmalar:
CBSS, Baltık Denizi’nin çevresel korunmasına odaklanır. Baltık 2030 Eylem Planı, 2023’e kadar sürdürülebilir kalkınma hedeflerini desteklemiştir. Deniz kirliliği ve yenilenebilir enerji projeleri önceliklidir.

Güvenlik ve Emniyet:
Konsey, insan ticaretiyle mücadele ve sivil güvenlik projelerine liderlik eder. Örneğin, CBSS İnsan Ticaretiyle Mücadele Görev Gücü, bölgesel güvenlik politikalarını koordine eder.

Eğitim ve Kültür:
CBSS, gençlik katılımı ve eğitim programlarını teşvik eder. EuroFaculty gibi projeler, Baltık ülkelerinde akademik işbirliğini artırmıştır.

7. Türkiye’nin Rolü

Üyelik:
Türkiye, CBSS üyesi değildir ve Baltık Denizi’ne kıyısı bulunmamaktadır. Ancak, bölgesel işbirliği projelerine dolaylı olarak katkıda bulunur.

İlişkiler:
Türkiye, CBSS üyesi Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya gibi ülkelerle NATO ve AB çerçevesinde işbirliği yapar. Ayrıca, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ) ile CBSS arasında sınırlı diyalog vardır.

Stratejik Durum:
Türkiye, Baltık ülkeleriyle ekonomik ve savunma alanlarında ilişkilerini güçlendirmektedir. Örneğin, 2023’te Estonya ile savunma sanayiinde işbirliği anlaşmaları imzalanmıştır.

8. Tarihi ve Başarıları

Tarihçe:

  • 1992: CBSS, Kopenhag’da kuruldu.
  • 1998: Stockholm’de Daimi Sekreterya açıldı.
  • 2022: Rusya üyelikten çıkarıldı, Belarus’un gözlemci statüsü askıya alındı.
  • 2023: Baltık 2030 Eylem Planı tamamlandı.

Başarılar:

  • Baltık Denizi’nin çevresel korunmasında liderlik yaptı.
  • İnsan ticaretiyle mücadelede bölgesel politikalar geliştirdi.
  • Eğitim ve kültür projeleriyle bölgesel kimliği güçlendirdi.

9. Zorluklar ve Eleştiriler

Zorluklar:

  • Rusya’nın çıkarılması, bölgesel işbirliğini daraltmıştır.
  • Finansman eksikliği, projelerin kapsamını sınırlar.
  • Bölgedeki jeopolitik gerilimler, özellikle Kaliningrad meselesi, işbirliğini zorlaştırır.

Eleştiriler:

  • Bağlayıcı kararlar alamama, örgütün etkisini azaltır.
  • Çevresel projeler, bazı üyelerce yeterince desteklenmez.
  • Baltık ülkelerinin NATO ve AB öncelikleri, CBSS’nin rolünü gölgede bırakır.

10. Gelecek Perspektifi

Güncel Durum:
2025’te CBSS, çevre koruma, dijital dönüşüm ve güvenlik projelerine odaklanmaktadır. Rusya’nın yokluğu, örgütün bölgesel kapsayıcılığını sınırlasa da, yeni işbirliği alanları geliştirilmektedir.

Miras:
CBSS, Soğuk Savaş sonrası Baltık Denizi bölgesinde işbirliğini güçlendirmiş, ancak jeopolitik gerilimler ve finansman sorunları nedeniyle tam potansiyeline ulaşamamıştır. Gelecekte, yeşil ekonomi ve dijitalleşme projeleriyle etkisini artırması beklenir.

Faydalanılan Kaynaklar:
(Council of the Baltic Sea States Official Website), (The Baltic Times), (Euronews), (The Guardian), (Reuters Europe News), (Al Jazeera), (DW News), (AP News), (The Nordic Times), (European Commission Reports), (Stockholm Environment Institute), (World Bank Reports), (NATO Official Reports), (The Baltic Course), (Foreign Policy)

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.