SON DAKİKA
Hava Durumu

Avustralya Grubu (AG)

Avustralya Grubu (AG), kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önlemek amacıyla 1985'te kurulan bir uluslararası forumdur. 42 ülke ve AB'den oluşan grup, ihracat kontrolleri ve rehber ilkelerle küresel güvenliğe katkı sağlar. Türkiye, 1991'den beri üye.

Haber Giriş Tarihi: 23.02.2024 15:21
Haber Güncellenme Tarihi: 23.02.2024 15:36
Kaynak: Haber Merkezi
www.jeopolitikhaber.com
Avustralya Grubu (AG)
Avustralya Grubu (AG)

Avustralya Grubu (AG)

1. Genel Bilgi

Avustralya Grubu Nedir?
Avustralya Grubu (Australia Group - AG), kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önlemek amacıyla ihracat kontrollerini uyumlaştırmayı hedefleyen gayri resmi bir uluslararası forumdur. 1985 yılında, Irak’ın İran-Irak Savaşı’nda kimyasal silah kullanmasının ardından Avustralya’nın girişimiyle kurulan grup, kimyasal ve biyolojik silah üretiminde kullanılabilecek çift kullanımlı malzemelerin, teknolojilerin ve ekipmanların ihracatını kontrol etmeyi amaçlar. 2025 itibarıyla, AG, 42 ülke ve Avrupa Birliği’ni kapsayan 43 üyeden oluşmaktadır. Grup, kimyasal ve biyolojik silahların geliştirilmesini engellemek için ortak kontrol listeleri ve rehber ilkeler geliştirir. AG’nin merkezi Avustralya’nın Canberra şehrinde bulunur ve sekreterya Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilir.

[](https://en.wikipedia.org/wiki/Australia_Group)[](https://www.dfat.gov.au/publications/minisite/theaustraliagroupnet/site/en/index.html)

Kuruluş Tarihi:
AG, Nisan 1985’te kurulmuş ve ilk toplantısını Haziran 1985’te Belçika’nın Brüksel şehrinde gerçekleştirmiştir. Grup, 1989’da Canberra’da ilk resmi plenary toplantısını düzenlemiştir.

[](https://en.wikipedia.org/wiki/Australia_Group)

Merkez:
AG’nin sekreteryası Canberra, Avustralya’dadır. Örgüt, sabit bir genel merkez yerine üye ülkelerin dışişleri ve ticaret bakanlıkları aracılığıyla faaliyetlerini koordine eder. 2025’te sekreterya, Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilmektedir.

2. Amaç ve Görevler

Ana Amaç:
Avustralya Grubu, kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önlemek için üye ülkeler arasında ihracat kontrollerini uyumlaştırmayı ve bu tür silahların üretiminde kullanılabilecek çift kullanımlı malzemelerin, teknolojilerin ve bilgilerin kötü niyetli ellere ulaşmasını engellemeyi amaçlar. Grup, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi (CWC) ve Biyolojik Silahlar Sözleşmesi’ni (BWC) destekler ve küresel güvenliği artırmak için uluslararası işbirliğini teşvik eder.

Temel Görevler:

  • İhracat Kontrolleri: Çift kullanımlı kimyasal ve biyolojik malzemelerin ihracatını düzenlemek.
  • Kontrol Listeleri: Kimyasal ve biyolojik silah üretiminde kullanılabilecek maddeler, ekipmanlar ve teknolojiler için ortak kontrol listeleri oluşturmak.
  • Bilgi Paylaşımı: Üye ülkeler arasında istihbarat ve en iyi uygulamaları paylaşmak.
  • Uluslararası İşbirliği: CWC ve BWC’nin uygulanmasını desteklemek.
  • Farkındalık Artırma: Kimyasal ve biyolojik silahların yayılma risklerine karşı küresel farkındalığı artırmak.

3. Üye Ülkeler ve İşbirliği

Üye Ülkeler:
2025 itibarıyla Avustralya Grubu, 42 ülke ve Avrupa Birliği’nden oluşmaktadır. Üyeler arasında Avustralya, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Japonya, Hindistan (2018’de katıldı), Ukrayna, Arjantin ve tüm AB üyesi ülkeler yer alır. Meksika hariç tüm OECD ülkeleri AG üyesidir. Grup, başlangıçta 15 üyeden oluşurken, zamanla genişlemiştir.

[](https://en.wikipedia.org/wiki/Australia_Group)[](https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Australia_Group?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc)

Ortaklar ve Gözlemciler:
AG’nin resmi gözlemci statüsü bulunmamakla birlikte, üye olmayan ülkeler “AG Rehber İlkeleri ve Ortak Kontrol Listelerine” bağlılıklarını bildirerek “yandaş ülke” statüsü kazanabilir. Bu bağlılık, tek taraflı bir taahhüttür ve AG üyeliği için kabul şartı gerektirmez. 2024 itibarıyla, birkaç ülke bu statüde yer almaktadır. AG, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Örgütü (OPCW) ve Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ile yakın işbirliği yapar.

[](https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Australia_Group?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc)

Üyelik Kriterleri:
AG üyeliği, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ve Biyolojik Silahlar Sözleşmesi’ne taraf olmayı, güçlü ihracat kontrol mekanizmalarına sahip olmayı ve AG’nin hedeflerini paylaşmayı gerektirir. Yeni üyeler, mevcut üyelerin oy birliğiyle kabul edilir.

4. Organizasyon Yapısı

Yönetim:
Avustralya Grubu, resmi bir sekreterya ile yönetilir ve sekreterya Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülür. Grup, yılda bir kez düzenlenen plenary toplantılarla faaliyetlerini koordine eder. Bu toplantılar, üye ülkelerin dışişleri, savunma ve ticaret temsilcilerini bir araya getirir. 2024’te 36. Plenary toplantısı Paris’te düzenlenmiştir.

[](https://www.dfat.gov.au/publications/minisite/theaustraliagroupnet/site/en/index.html)

Çalışma Şekli:
AG, gayri resmi bir forumdur ve kararları bağlayıcı değildir. Üye ülkeler, AG Rehber İlkeleri ve Ortak Kontrol Listeleri’ni kendi ulusal mevzuatlarına uyarlar. Grup, kimyasal maddeler, biyolojik ajanlar, çift kullanımlı ekipmanlar ve teknolojiler için kontrol listeleri geliştirir. Toplantılar, bilgi paylaşımı ve yeni tehditlere karşı stratejiler geliştirme üzerine odaklanır.

Finansman:
AG’nin ayrı bir bütçesi yoktur; faaliyetler, üye ülkelerin kendi kaynaklarıyla finanse edilir. Sekreterya giderleri, Avustralya tarafından karşılanır.

5. Yetkiler ve Sınırlamalar

Yetkiler:

  • İhracat Kontrolleri: Çift kullanımlı malzemelerin ihracatını düzenleyen ortak standartlar belirleme.
  • Kontrol Listeleri: Kimyasal ve biyolojik silah üretiminde kullanılabilecek maddeler ve teknolojiler için listeler oluşturma.
  • Bilgi Paylaşımı: Üye ülkeler arasında istihbarat ve en iyi uygulamaları paylaşma.

Sınırlamalar:

  • Gayri resmi bir forum olması, bağlayıcı karar alma yetkisini sınırlar.
  • Üye olmayan ülkelerin (örneğin, Çin, Rusya) kimyasal madde tedariki, AG’nin etkisini zorlaştırır.
  • Sınırlı kaynaklar, denetim ve yaptırım kapasitesini kısıtlar.

6. Faaliyetler ve Çalışma Alanları

Kimyasal Silah Kontrolleri:
AG, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ni destekler ve kimyasal silah üretiminde kullanılabilecek 87 kimyasal maddenin ihracatını kontrol eder. 2020’de Novichok sinir gazı öncüllerinden 22’si kontrol listesine eklenmiştir.

[](https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Australia_Group?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc)

Biyolojik Silah Kontrolleri:
1992’den beri AG, biyolojik ajanların (virüsler, bakteriler, toksinler) ihracatını kontrol eder. 2023 kontrol listesi, 39 virüs, 20 bakteri türü, 19 toksin ve çeşitli patojenleri içerir.

[](https://www-britannica-com.translate.goog/topic/Australia-Group?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=wa)

İstihbarat Paylaşımı:
AG, üye ülkeler arasında kimyasal ve biyolojik silah tehditlerine dair istihbarat paylaşımını teşvik eder. 2024’te Paris’teki 36. Plenary toplantısında, yeni kimyasal tehditler tartışılmıştır.

[](https://www.dfat.gov.au/publications/minisite/theaustraliagroupnet/site/en/index.html)

Uluslararası İşbirliği:
AG, OPCW ve BWC ile çalışarak kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önler. 2024’te Hindistan, AG rehber ilkelerine uyumunu güçlendirmiştir.

Farkındalık Artırma:
AG, kimyasal ve biyolojik silahların riskleri konusunda küresel farkındalığı artırmak için seminerler ve çalıştaylar düzenler.

7. Türkiye’nin Rolü

Üyelik:
Türkiye, 1991’den beri Avustralya Grubu’nun üyesidir ve kimyasal ile biyolojik silahların yayılmasını önleme taahhüdüne sahiptir. Türkiye, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ve Biyolojik Silahlar Sözleşmesi’ne taraftır.

İlişkiler:
Türkiye, AG toplantılarına düzenli olarak katılır ve ihracat kontrol rejimlerini ulusal mevzuatına uyarlar. 2024’te Türkiye, AG’nin Novichok öncüllerine yönelik yeni kontrol listelerine uyum sağlamıştır.

Stratejik Durum:
Türkiye, AG aracılığıyla küresel güvenlik politikalarına katkıda bulunur ve kimyasal silah tehditlerine karşı uluslararası işbirliğini destekler. 2025’te Türkiye, AG’nin siber güvenlik ve kimyasal madde izlenebilirliği projelerine katkıda bulunmayı planlamaktadır.

8. Tarihi ve Başarıları

Tarihçe:

  • 1985: Irak’ın kimyasal silah kullanımının ardından AG kuruldu.
  • 1985: İlk toplantı Brüksel’de düzenlendi.
  • 1989: Canberra’da ilk plenary toplantısı yapıldı.
  • 1992: Biyolojik ajanlar kontrol listesine eklendi.
  • 2018: Hindistan AG’ye üye oldu.
  • 2020: Novichok öncülleri kontrol listesine eklendi.
  • 2024: 36. Plenary toplantısı Paris’te düzenlendi.

Başarılar:

  • 87 kimyasal madde ve 80’den fazla biyolojik ajanın ihracatını kontrol altına aldı.
  • Libya ve Suriye gibi ülkelerde kimyasal silah yayılmasını sınırladı.
  • CWC ve BWC’nin uygulanmasını destekledi.

9. Zorluklar ve Eleştiriler

Zorluklar:

  • Gayri resmi yapısı, bağlayıcı yaptırımlar uygulamasını engeller.
  • Üye olmayan ülkeler (örneğin, Çin, Rusya) kimyasal madde tedarik edebilir.
  • Sınırlı denetim mekanizmaları, ihracat kontrolünü zorlaştırır.

Eleştiriler:

  • AG, bazı ülkeler tarafından Batı merkezli bir girişim olarak görülür.
  • Çift kullanımlı malzemelerin kontrolü, tarım ve sağlık gibi sivil sektörleri etkileyebilir.
  • Üye olmayan ülkelerin katılımını teşvik etme konusunda sınırlı başarı.

10. Güncel Gelişmeler (2024-2025)

36. Plenary Toplantısı (2024):
3-7 Haziran 2024’te Paris’te düzenlenen 36. Plenary toplantısında, AG üyeleri yeni kimyasal tehditler ve biyolojik ajanların kontrolüne odaklanmıştır. Toplantıda, siber güvenlik ve kimyasal madde izlenebilirliği tartışılmıştır.

[](https://www.dfat.gov.au/publications/minisite/theaustraliagroupnet/site/en/index.html)

Novichok Öncülleri:
2020’de Novichok sinir gazı öncüllerinden 22’si kontrol listesine eklenmiş; 2024’te bu maddelerin denetimi güçlendirilmiştir.

[](https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Australia_Group?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc)

Hindistan’ın Rolü:
2018’de AG’ye katılan Hindistan, 2024’te ihracat kontrol rejimlerini güçlendirmiş ve AG’nin Asya’daki etkisini artırmıştır.

Siber Güvenlik:
2024’te AG, kimyasal ve biyolojik silah teknolojilerinin siber ortamda yayılmasını önlemek için yeni stratejiler geliştirmiştir.

11. Gelecek Perspektifi

Güncel Durum:
2025 itibarıyla Avustralya Grubu, kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını önlemek için ihracat kontrollerini güçlendirmekte ve siber güvenlik gibi yeni tehditlere odaklanmaktadır. Grup, CWC ve BWC ile uyumlu çalışarak küresel güvenliğe katkıda bulunmaktadır.

Miras:
AG, kimyasal ve biyolojik silahların yayılmasını sınırlamada önemli bir rol oynamış, özellikle Libya ve Suriye gibi krizlerde etkili olmuştur. Ancak, gayri resmi yapısı ve üye olmayan ülkelerin etkisi, örgütün küresel kapsamını sınırlar. Gelecekte, siber güvenlik ve yeni teknolojilerin kontrolü AG’nin öncelikli alanları olacaktır.

Faydalanılan Kaynaklar:
(Australia Group Official Website), (Encyclopaedia Britannica), (Reuters), (The Guardian), (BBC News), (The Baltic Times), (Australian Strategic Policy Institute), (Council on Foreign Relations), (The Economist), (Financial Times), (Politico Europe), (Deutsche Welle), (Foreign Affairs), (Bloomberg), (SAIS Review of International Affairs), (Center for Strategic and International Studies), (Brookings Institution), (The Wall Street Journal), (Central Banking Journal), (Euromoney), (UN Security Council Reports), (International Institute for Strategic Studies), (Arms Control Association)

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.